ยอดในรายงานไม่ตรงกับงบทดลอง (สต็อก ลูกหนี้ เจ้าหนี้) ต้องเช็กอะไรบ้าง

ตอบสั้น: ส่วนใหญ่เกิดจาก 3 สาเหตุ (1) GL ของเอกสารเก่ายังไม่ได้คำนวณใหม่หลังจากต้นทุนเปลี่ยน (2) เอกสารบางประเภทไม่ลง GL ตามที่ออกแบบไว้ (3) รายงานแต่ละตัวใช้ชุดเอกสารไม่เหมือนกัน ให้รัน "คำนวณยอดสต๊อกใหม่" ก่อน แล้วตามด้วย "ประมวลผลจากข้อมูลรายวัน" จากนั้นเช็กรายการด้านล่างทีละข้อ

รายละเอียด

ขั้นที่ 1: คำนวณใหม่ตามลำดับ

1. "คำนวณยอดสต๊อกใหม่" (menu_ic_recalc) คำนวณจำนวนและต้นทุนถัวเฉลี่ยใหม่ แต่ไม่ได้สร้าง GL ใหม่ (ดู คำนวณยอดสต๊อกใหม่ (Rebuild Stock) ทำอะไรบ้าง ต้องกดเมื่อไหร่)
2. "ประมวลผลจากข้อมูลรายวัน" (menu_gl_process) สร้าง GL อัตโนมัติใหม่ตามช่วงวันที่ ไม่แตะ GL ที่คีย์มือ และลบหัว GL ที่ไม่มีบรรทัด (ดู ต้องกดประมวลผลลงบัญชี (Rebuild GL) ใหม่เมื่อไร มันลบอะไรทิ้งบ้าง)

ถ้ารันสลับลำดับ GL จะยังใช้ต้นทุนเดิม

ขั้นที่ 2: มูลค่าสินค้าคงเหลือ (รายงานสต็อก เทียบกับบัญชีสินค้า)

• เวลาบันทึกเอกสารที่ลงวันที่ย้อนหลัง ระบบคำนวณต้นทุนใหม่ให้ทุกเอกสารของสินค้านั้น แต่สร้าง GL ใหม่ให้เฉพาะเอกสารที่บันทึก เอกสารสต็อก 56, 58, 60, 66, 68 ที่ยอดหัวเอกสารเป็น 0 ใช้ต้นทุนของบรรทัดเป็นยอด GL ยอดจึงค้างค่าเดิมจนกว่าจะรันขั้นที่ 1 ข้อ 2 (ดู ทำไมต้นทุนของเอกสารเก่าเปลี่ยนเอง ทั้งที่ไม่ได้แก้เอกสารนั้น)
• ปรับปรุงเพิ่ม 66 ที่กรอกราคา: สต็อกรับเข้าที่ต้นทุนเฉลี่ย แต่ GL ลงตามยอดหัวเอกสาร ส่วนต่างนี้เป็นจุดที่โค้ดเขียนไว้ว่ายังรอตัดสินใจ (ตรวจนับสต็อกแล้วปรับยอดยังไง (ตรวจนับ 76 → ปรับปรุงเพิ่ม 66 / ลด 68))
• โอนย้าย 72 ลง GL เฉพาะเมื่อรูปแบบเอกสารมีแม่แบบ GL (โอนสินค้าระหว่างคลัง/ที่เก็บ (72/70) ทำงานยังไง ต้นทุนเปลี่ยนไหม)
• ยอดยกมาสินค้า 54 ใช้ GL จากแท็บของหน้าจอยอดยกมา (บันทึกสินค้ายกมา (ยอดยกมาสต็อก) ยังไง และลงบัญชีอะไร)
• ต้นทุนแฝงเปลี่ยนมูลค่าสต็อกผ่านบรรทัดมูลค่า (ค่าขนส่ง ค่าอากรขาเข้า (ต้นทุนแฝง / Landed Cost) เข้าต้นทุนสินค้ายังไง)
• ถ้าเคยมีสต็อกติดลบ ต้นทุนจะเริ่มนับใหม่ตอนที่ยอดกลับเป็นบวก (ทำไมสต็อกติดลบได้ และตั้งห้ามติดลบที่ไหน)

ขั้นที่ 3: ลูกหนี้/เจ้าหนี้ (รายงานสถานะ เทียบกับบัญชีคุม)

• รายงานลูกหนี้/เจ้าหนี้คำนวณจากเอกสาร ไม่ได้อ่านจาก GL ถ้าคีย์ JV เข้าบัญชีคุมลูกหนี้โดยตรง ยอดใน GL จะเปลี่ยนแต่รายงานลูกหนี้จะไม่เปลี่ยน
• ยอดยกมา 93/81 (และ 95/97, 83/85) ไม่ลง GL ต้องมี JV ยอดยกมาที่ตรงกัน (บันทึกยอดยกมาลูกหนี้/เจ้าหนี้ยังไง ทำไมไม่มี GL)
• รายงานสถานะลูกหนี้ไม่นับ 254 แต่หน้าจอเลือกบิลและรายงานเคลื่อนไหวนับ (ยอดลูกหนี้/เจ้าหนี้คงค้างดูได้ที่ไหน ระบบคิดจากอะไร)
• "รายงานตรวจสอบยอดวงเงิน" (menu_ar_report_check_balance) แสดงวงเงินลบยอดคงค้างตามสูตรสถานะเท่านั้น ไม่รวมเช็คในมือและเงินมัดจำ ตัวเลขจึงอาจไม่ตรงกับที่ระบบใช้ตรวจวงเงินตอนบันทึกขาย (ขายเกินวงเงินเครดิตลูกค้าได้ไหม ต้องให้ใครอนุมัติ)
• ใบวางบิลไม่ลดยอดหนี้และไม่ลง GL (ใบวางบิลลงบัญชีไหม วางบิลแล้วยอดหนี้ลดหรือเปล่า)

ขั้นที่ 4: อื่นๆ

• งบทดลองไม่ balance: ดู บันทึกเอกสารแล้วขึ้น GL ไม่สมดุล (debit credit do not balance) แก้ยังไง
• Serial ผิดปกติ: เมนู "ตรวจสอบ Serial มีปัญหา" ส่วนรายงานยอดคงเหลือตาม LOT อาจไม่ครบ (สินค้ามี Serial / LOT / วันหมดอายุ ระบบตรวจอะไรให้บ้างตอนบันทึก)

ข้อควรระวัง

• "คำนวณยอดสต๊อกใหม่" ผ่านเมนูมีเวลาจำกัด 60 วินาที ถ้าฐานข้อมูลใหญ่ให้แบ่งรันเป็นช่วงรหัสสินค้า
• ถ้าติ๊ก "ตรวจสอบและปรับปรุง อัตราส่วนหน่วยนับ" ไว้ตอนคำนวณสต็อกใหม่ ระบบจะเขียนตัวตั้ง/ตัวหารใหม่ทับเอกสารเก่า ยอดย้อนหลังอาจเปลี่ยน (ขายเป็นกล่อง/โหล แต่สต็อกนับเป็นชิ้น ระบบแปลงหน่วยยังไง)
• เครื่องมือสต็อกบางตัว (ปรับปรุง LOT, ต้นทุนแฝง) สร้างเอกสารโดยไม่ตรวจงวดบัญชี จึงอาจมีเอกสารเกิดขึ้นในงวดที่ปิดไปแล้ว

ดูเพิ่ม

• คำนวณยอดสต๊อกใหม่ (Rebuild Stock) ทำอะไรบ้าง ต้องกดเมื่อไหร่
• ต้องกดประมวลผลลงบัญชี (Rebuild GL) ใหม่เมื่อไร มันลบอะไรทิ้งบ้าง
• บันทึกเอกสารแล้วขึ้น GL ไม่สมดุล (debit credit do not balance) แก้ยังไง
• เครื่องมือสต็อก กลุ่ม route stocktools (Stock Tools)
• บทเรียนบั๊กลงบัญชี GL และความสมดุล (GL Posting & Balance Bugs)

ที่มาในโค้ด

• frontend/src/config/smlMenu.json:2580 เมนู menu_ic_recalc "คำนวณยอดสต๊อกใหม่"
• frontend/src/config/smlMenu.json:9504 เมนู menu_gl_process "ประมวลผลจากข้อมูลรายวัน"
• backend/internal/application/process/trans.go:593 rebuildTransDerived ทำ GL ใหม่ให้เฉพาะเอกสารที่บันทึก
• backend/internal/application/process/service.go:1459 เอกสารสต็อกยอด 0 ใช้ต้นทุนของบรรทัดเป็นยอด GL
• backend/internal/application/process/service.go:2153 คอมเมนต์ Known gap ของ GL ใบปรับปรุงเพิ่ม 66
• backend/internal/application/process/service.go:1414 ลบหัว GL ที่ไม่มีบรรทัดก่อนสร้างใหม่
• backend/internal/application/process/report_menu_ap_ar.go:1084 arCheckBalanceReport วงเงินลบยอดคงค้างตามสูตรสถานะ
• backend/internal/application/process/gl_template.go:1096 glTemplateOnlyFlags 72 ลง GL เฉพาะเมื่อมีแม่แบบ