#faq#ic#stock#cost#moving-average

ต้นทุนสินค้าคิดแบบไหน ถัวเฉลี่ยเคลื่อนที่คำนวณยังไง

ตอบสั้น: ระบบคิดต้นทุนแบบถัวเฉลี่ยเคลื่อนที่ (Moving Average) กับสินค้าทุกตัว โดยไล่บรรทัดเคลื่อนไหวของสินค้าตามวันที่และเวลา รายการรับเข้าจะคำนวณต้นทุนเฉลี่ยใหม่จากมูลค่าสะสมหารจำนวนสะสม ส่วนรายการจ่ายออกจะตัดมูลค่าเท่ากับจำนวนคูณต้นทุนเฉลี่ย ณ ขณะนั้น ผลลัพธ์บันทึกไว้ที่ ic_trans_detail.sum_of_cost, ic_trans_detail.average_cost และ ic_inventory.average_cost

รายละเอียด

ฟังก์ชันที่คำนวณคือ CalculateMovingAverage มันคำนวณด้วยเลขเศษส่วนแบบแม่นยำ (big.Rat) แล้วปัดแบบ HALF_UP ในแต่ละบรรทัด จำนวนทศนิยมมาจาก erp_option.item_price_decimal (ต้นทุนต่อหน่วย) และ item_amount_decimal (มูลค่า) ถ้าไม่ได้ตั้งไว้จะใช้ 2 ตำแหน่ง และรับค่าได้ 1–6 ตำแหน่ง

จำนวนฐาน: แต่ละบรรทัดแปลงเป็นหน่วยนับหลักก่อนด้วยสูตร qty × stand_value ÷ divide_value ถ้าค่าใดเป็น 0 หรือติดลบจะถือว่าเป็น 1 (ดู ขายเป็นกล่อง/โหล แต่สต็อกนับเป็นชิ้น ระบบแปลงหน่วยยังไง)

ลำดับการไล่รายการ: เรียงตามรหัสสินค้า แล้วตาม doc_date_calc (ถ้าไม่มีใช้ doc_date), ตาม doc_time_calc/doc_time, ตาม calc_flag จากมากไปน้อย (ถ้าวันเวลาเดียวกัน รายการรับจะมาก่อนรายการจ่าย และโอนเข้า 70 ถูกบังคับไปอยู่ท้ายสุด), แล้วตาม trans_flag, doc_no และ line_number

รายการรับเข้า (calc_flag บวก)

มูลค่ารับเข้าคือ sum_amount_exclude_vat ถ้าเป็น 0 ใช้ sum_amount ถ้ายังเป็น 0 ใช้ sum_of_cost เดิม และถ้ายังไม่มีอีกใช้ qty × price
ปรับปรุงเพิ่ม 66 ที่มีจำนวน และ inquiry_type ไม่ใช่ 1: เข้าที่ต้นทุนเฉลี่ยปัจจุบัน ไม่ใช้ราคาที่พิมพ์
รับคืนจากการขาย 48: เข้าที่ต้นทุนเฉลี่ยปัจจุบัน (ถ้าต้นทุนเฉลี่ย >0) ไม่ใช้ราคาขาย เพื่อไม่ให้กำไรขั้นต้นปนเข้าไปในต้นทุน
58/60 ที่ไม่มีมูลค่า: เข้าที่ต้นทุนเฉลี่ยปัจจุบัน
ถ้าจำนวนสะสมก่อนรับเข้า ≤0 ระบบเริ่มนับใหม่จากรายการรับนี้ ประวัติตอนติดลบจะถูกทิ้ง (ดู ทำไมสต็อกติดลบได้ และตั้งห้ามติดลบที่ไหน)
บรรทัดที่จำนวนเป็น 0 เช่น ต้นทุนแฝง (ค่าขนส่ง ค่าอากรขาเข้า (ต้นทุนแฝง / Landed Cost) เข้าต้นทุนสินค้ายังไง) จะเพิ่มเฉพาะมูลค่า แล้วคำนวณต้นทุนเฉลี่ยใหม่

รายการจ่ายออก (calc_flag ลบ)

มูลค่าจ่ายออก = จำนวนฐาน × ต้นทุนเฉลี่ย ปัดตามจำนวนทศนิยมของมูลค่า
ส่งคืนผู้จำหน่าย 16 ใช้ยอดเงินในเอกสารถ้ามีค่า
68/311 ที่จำนวนเป็น 0 ตัดเฉพาะมูลค่าตาม sum_amount
66 ที่จำนวนติดลบนับเป็นการจ่ายออก
บรรทัดที่ล็อกต้นทุน (is_lock_cost) ใช้ sum_of_cost_fix ตามที่ระบุไว้
หลังจ่ายออกแล้ว ถ้าจำนวนสะสม ≤0 มูลค่าสะสมจะถูกตั้งเป็น 0 แต่ต้นทุนเฉลี่ยยังเป็นค่าเดิม

โอนย้าย 72/70: ไม่เปลี่ยนต้นทุนเฉลี่ยของสินค้า ดู โอนสินค้าระหว่างคลัง/ที่เก็บ (72/70) ทำงานยังไง ต้นทุนเปลี่ยนไหม

ภาพรวมเชิงบัญชีอยู่ที่ ต้นทุนสินค้าแบบถัวเฉลี่ยเคลื่อนที่ (Moving Average Cost) และ เคลื่อนไหวสต็อกและต้นทุน (Stock Movement & Costing)

ข้อควรระวัง

ช่อง "ประเภทต้นทุน" (cost_type) ในการ์ดสินค้าไม่มีผลต่อการคำนวณ ทุกตัวคิดแบบถัวเฉลี่ย (ดู ตั้งประเภทต้นทุนเป็น FIFO / LOT / มาตรฐาน ได้ไหม ระบบคิดตามที่ตั้งหรือเปล่า)
เอกสารปรับปรุงเพิ่ม 66 ที่มีจำนวน: มูลค่าสต็อกคิดจากจำนวน × ต้นทุนเฉลี่ย แต่ GL มาตรฐานเดบิตสินค้าคงเหลือด้วยยอดรวมหัวเอกสาร ทั้งสองจึงอาจไม่เท่ากัน โค้ดเขียนไว้ว่าเป็นช่องว่างที่รอลุงจืดตัดสิน (service.go:2153)
ขั้นเติม sum_of_cost ให้บรรทัด 58 ที่ไม่มีราคา ใช้ ROUND(...,2) ตายตัว ไม่ได้ใช้จำนวนทศนิยมจาก erp_option (service.go:1052)

ดูเพิ่ม

ที่มาในโค้ด

backend/internal/application/process/service.go:189 CalculateMovingAverage คำนวณจำนวนฐาน รับเข้า และจ่ายออก
backend/internal/application/process/service.go:268 66, 48 และ 58/60 เข้าที่ต้นทุนเฉลี่ย
backend/internal/application/process/service.go:286 จำนวนสะสม ≤0 ให้เริ่มนับใหม่จากรายการรับ
backend/internal/application/process/service.go:327 หลังจ่ายออกจนจำนวน ≤0 ตั้งมูลค่าสะสมเป็น 0
backend/internal/application/process/service.go:974 อ่าน item_price_decimal / item_amount_decimal
backend/internal/application/process/service.go:1162 ลำดับการไล่รายการเคลื่อนไหว